Español 
English 
Français 
Deutsch 
Italiano 
International 
WAT IS ONVRUCHTBAARHEID EN STERILITEIT? OORZAKEN, SYMPTOMEN EN DIAGNOSE
Volgens de huidige gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kan onvruchtbaarheid wereldwijd tussen de 48 miljoen paren en 186 miljoen mensen in de vruchtbare leeftijd treffen. We spraken met Dr. Elena Santiago over wat we verstaan onder onvruchtbaarheid en steriliteit.
Bij Vida Fertility raden we aan om een specialist te raadplegen als je na een jaar onbeschermde geslachtsgemeenschap nog niet zwanger bent geraakt. Als je ouder bent dan 35 jaar, is het zelfs aan te raden om niet langer dan zes maanden te wachten. Daarnaast is het goed om te weten dat er in Spanje een leeftijdsgrens geldt voor behandelingen van geassisteerde voortplanting.
- 1. VERSCHILLEN TUSSEN STERILITEIT EN ONVRUCHTBAARHEID
- 2. WAT IS STERILITEIT?
- 3. HOE WORDT ONVRUCHTBAARHEID GEDIAGNOSTICEERD?
- 4. WAT ZIJN DE BELANGRIJKSTE OORZAKEN VAN ONVRUCHTBAARHEID?
- 5. SOORTEN STERILITEIT
- 5.1. OORZAKEN VAN STERILITEIT BIJ DE VROUW
- 5.2. OORZAKEN VAN STERILITEIT BIJ DE MAN
- 5.3. SECUNDAIRE ONVRUCHTBAARHEID: ALS IK AL EEN KIND HEB, KAN IK DAN MOEILIJKHEDEN HEBBEN OM EEN TWEEDE TE KRIJGEN?
- 5.4. HOE WEET IK OF IK ONVRUCHTBAAR BEN?
- 5.5. HOE VAST TE STELLEN OF EEN VROUW ONVRUCHTBAAR IS
- 5.6. HOE VAST TE STELLEN OF EEN MAN ONVRUCHTBAAR IS
- 6. FAQS OVER ONVRUCHTBAARHEID
VERSCHILLEN TUSSEN STERILITEIT EN ONVRUCHTBAARHEID
We gebruiken deze twee termen vaak als synoniemen om te verwijzen naar het onvermogen om zwanger te worden. In werkelijkheid zijn het echter verschillende begrippen die verwijzen naar het feit of er al dan niet eerder een zwangerschap heeft plaatsgevonden.
We spreken van onvruchtbaarheid wanneer er al een zwangerschap is geweest, maar deze om een of andere reden niet tot het einde is doorgezet, is onderbroken of geëindigd in een miskraam.
WAT IS STERILITEIT?
We spreken van steriliteit wanneer een paar niet in staat is om zwanger te worden. Steriliteit wordt gedefinieerd als het onvermogen om zich voort te planten. Een paar wordt als steriel beschouwd als het er niet in slaagt om binnen een jaar regelmatige geslachtsgemeenschap zonder anticonceptie tot een zwangerschap te komen.
HOE WORDT ONVRUCHTBAARHEID GEDIAGNOSTICEERD?
De bevruchting van een eicel door een zaadcel is een zeer complex proces waarbij elk onderdeel van de puzzel perfect moet samenwerken om een embryo te vormen. Daarna moet het embryo van de eileiders naar de baarmoeder reizen, waar het zich moet innestelen en ontwikkelen tot de g
VRUCHTBAARHEIDSONDERZOEK BIJ DE VROUW
Voor het vruchtbaarheidsonderzoek bij vrouwen hebben we het volgende nodig:
– Hormonaal bloedonderzoek om te bepalen: de AMH (anti-Müller hormoon), waarmee we samen met de follikel-echografie betrouwbaarder de eicelvoorraad kunnen inschatten.
– Echografie voor het tellen van antrale follikels. Deze test laat zien hoeveel follikels er gemiddeld per menstruatiecyclus worden gevormd, zodat we kunnen inschatten hoe de vrouw zou reageren op hormonale stimulatie voor een eventuele IVF-behandeling.
– Hysterosalpingografie (HSG), een test om te controleren of de eileiders doorgankelijk zijn, d.w.z. niet verstopt.
VRUCHTBAARHEIDSONDERZOEK BIJ DE MAN
Voor het vruchtbaarheidsonderzoek bij mannen is het essentieel om:
– Een sperma-analyse (seminogram) uit te voeren om de kwaliteit van het sperma te beoordelen.
Na deze eerste stap kunnen we doorgaan met geavanceerdere testen die ons helpen om verschillende aspecten te analyseren, zoals genetica, immunologie, de toestand van het baarmoederslijmvlies, enzovoort.
WAT ZIJN DE BELANGRIJKSTE OORZAKEN VAN ONVRUCHTBAARHEID?
Zoals eerder genoemd in dit artikel, kan onvruchtbaarheid zowel bij vrouwen als bij mannen voorkomen.
**Belangrijkste oorzaken van mannelijke onvruchtbaarheid:**
– Lage productie of slechte kwaliteit van de zaadcellen als gevolg van: niet-ingedaalde testikels, genetische afwijkingen, diabetes, of infecties veroorzaakt door seksueel overdraagbare aandoeningen (chlamydia, gonorroe, orchitis of hiv), varicocèle (een spatader in de balzak).
– Problemen met ejaculatie: vroegtijdige zaadlozing, taaislijmziekte (cystische fibrose), blokkades in de testikels of letsel aan de voortplantingsorganen.
**Belangrijkste oorzaken van vrouwelijke onvruchtbaarheid:**
– Vervroegde menopauze, oftewel het stoppen van de werking van de eierstokken vóór de leeftijd van 40 jaar.
– Ovulatiestoornissen zoals hormonale problemen (bv. polycysteus-ovariumsyndroom), een teveel aan prolactine (hormoon dat de melkproductie stimuleert), hyper- of hypothyreoïdie. Ook overmatige fysieke inspanning, eetstoornissen of tumoren kunnen de ovulatie verstoren.
– Uteriene of cervicale afwijkingen die voorkomen dat het embryo zich kan innestelen in de baarmoeder (zoals poliepen, goedaardige tumoren of vleesbomen).
– Verklevingen in het bekken of littekenweefsel na een infectie, blindedarmontsteking, endometriose of een operatie.
– Schade of blokkade van een of beide eileiders, zoals bij hydrosalpinx (vochtophoping in de eileider).
– Endometriose, waarbij baarmoederslijmvliesweefsel buiten de baarmoeder groeit en invloed heeft op de werking van de eierstokken, de baarmoeder en de eileiders.
**Er zijn ook enkele gedeelde oorzaken van onvruchtbaarheid:**
– Onvruchtbaarheid veroorzaakt door kanker of behandelingen met bestraling of chemotherapie.
– Omgevingsfactoren zoals pesticiden, chemische stoffen of straling, en daarnaast ongezonde leefgewoonten zoals roken, alcoholgebruik of drugsgebruik.
SOORTEN STERILITEIT
Zoals we al hebben vermeld, wordt steriliteit vaak verward met onvruchtbaarheid. Steriliteit verwijst echter specifiek naar het onvermogen om zwanger te worden, zelfs na een jaar van onbeschermde geslachtsgemeenschap. De oorzaak kan zeer uiteenlopend zijn, zowel bij de vrouw als bij de man.
Het begrijpen van de verschillende soorten steriliteit is essentieel om de juiste diagnose te stellen en een gepersonaliseerde behandeling te starten.
OORZAKEN VAN STERILITEIT BIJ DE VROUW
Ongeveer 33% van de gevallen waarbij een zwangerschap uitblijft, is te wijten aan vrouwelijke factoren die op elk moment in het voortplantingsproces kunnen ingrijpen — van de eisprong tot de innesteling van het embryo. De meest voorkomende oorzaken zijn:
**Hormonale stoornissen (endocriene factor):**
Problemen met de hormonale regulatie van de menstruatiecyclus kunnen leiden tot anovulatie, slechte eicelkwaliteit of voortijdig falen van de eierstokken. Deze stoornissen gaan vaak gepaard met onregelmatige cycli, amenorroe of een lage eicelreserve.
**Problemen met de eileiders (tubaire factor):**
De eileiders moeten gezond en doorgankelijk zijn om de eicel en de zaadcel samen te laten komen. Eerdere infecties, operaties, endometriose of salpingitis kunnen verstoppingen of verklevingen veroorzaken die bevruchting verhinderen.
**Afwijkingen van de baarmoederhals (cervicale factor):**
Afwijkingen, chronische infecties of veranderingen in het cervicaal slijm kunnen het transport van zaadcellen naar de baarmoeder bemoeilijken.
**Afwijkingen van de baarmoeder (uteriene factor):**
Poliepen, vleesbomen, verklevingen of aangeboren afwijkingen van de baarmoeder kunnen de doorgang of innesteling van het embryo verstoren.
OORZAKEN VAN STERILITEIT BIJ DE MAN
Het onderzoeken van de mannelijke factor is net zo belangrijk. Volgens onze klinische ervaring zijn mannelijke factoren betrokken bij zo’n 33% van de steriele koppels. De meest voorkomende oorzaken zijn:
**Hormonale disbalansen (pretesticulaire factor):**
Stoornissen in de hormonen die verantwoordelijk zijn voor spermaproductie, zoals FSH, LH of testosteron, kunnen de zaadcelvorming verstoren.
**Problemen met de testikels (testiculaire factor):**
Aandoeningen zoals varicocèle, orchitis, niet-ingedaalde testikels of trauma kunnen de structuur en functie van de testikels aantasten, wat de spermakwaliteit vermindert.
**Obstructies in de zaadleiders (posttesticulaire factor):**
Zelfs als er zaadcellen worden geproduceerd, kunnen obstructies in de zaadleiders, chronische infecties of ejaculatiestoornissen zoals retrograde ejaculatie of erectiestoornissen het transport verhinderen.
**Lage spermakwaliteit (spermatogene factor):**
Een abnormale concentratie, beweeglijkheid of morfologie van zaadcellen kan natuurlijke bevruchting onmogelijk maken.
Bij Vida Fertility benaderen we elke diagnose met empathie en professionaliteit, en bieden we effectieve en op maat gemaakte behandelingen voor elke situatie.
SECUNDAIRE ONVRUCHTBAARHEID: ALS IK AL EEN KIND HEB, KAN IK DAN MOEILIJKHEDEN HEBBEN OM EEN TWEEDE TE KRIJGEN?
Dat klopt, dit wordt secundaire onvruchtbaarheid genoemd en het komt vaker voor dan je denkt.
De oorzaken kunnen dezelfde zijn als die eerder in dit artikel zijn besproken, maar kunnen ook te maken hebben met de leeftijd, het verstrijken van de tijd, of complicaties na de eerste zwangerschap — zoals een bekkeninfectie of de vorming van verklevingen in de baarmoeder.
Als je vragen hebt of direct met een fertiliteitsspecialist wilt spreken, neem dan gerust contact met ons op. Wij begeleiden je graag.
HOE WEET IK OF IK ONVRUCHTBAAR BEN?
Dit is zonder twijfel een van de meest gestelde vragen tijdens een consult. En het antwoord is niet altijd eenvoudig, want onvruchtbaarheid vertoont meestal geen duidelijke symptomen. In de meeste gevallen komt het pas aan het licht wanneer een stel gedurende meerdere maanden probeert zwanger te worden, maar dat zonder succes blijft.
De eerste stap om te ontdekken of er sprake is van onvruchtbaarheid is het raadplegen van een specialist wanneer:
– Je al meer dan 12 maanden onbeschermde seks hebt (of 6 maanden als de vrouw ouder is dan 35).
– Er medische voorgeschiedenis is die een negatieve invloed kan hebben op de vruchtbaarheid (operaties, infecties, hormonale aandoeningen).
– Je last hebt van onregelmatige of zeer pijnlijke menstruatiecycli.
– Je al een eerdere zwangerschap hebt gehad, maar een nieuwe poging lukt niet.
Bij Vida Fertility voeren we een volledig vruchtbaarheidsonderzoek uit bij zowel de vrouw als de man om de oorzaak vast te stellen en de juiste behandeling te bepalen.
HOE VAST TE STELLEN OF EEN VROUW ONVRUCHTBAAR IS
Bij de beoordeling van de vrouwelijke vruchtbaarheid analyseren we verschillende aspecten:
– Uitgebreide medische en gynaecologische voorgeschiedenis.
– Hormoonanalyse om te controleren of alle niveaus in balans zijn.
– Vaginale echografie om de eicelreserve te beoordelen aan de hand van de telling van antrale follikels.
– Anti-Müller hormoon (AMH)-test, een betrouwbare marker van de eicelvoorraad.
– Hysterosalpingografie om te zien of de eileiders doorgankelijk zijn.
– Hysteroscopie of laparoscopie, in gevallen waarin we endometriose of uteriene afwijkingen vermoeden.
Als gynaecoloog zeg ik vaak tegen mijn patiënten:
**”Weten is macht.”**
Weten hoe het met je vruchtbaarheid staat, stelt je in staat om weloverwogen beslissingen te nemen zonder langer te wachten dan nodig is.
HOE VAST TE STELLEN OF EEN MAN ONVRUCHTBAAR IS
De beoordeling van de man begint met een eenvoudige maar zeer informatieve test: het spermaonderzoek of seminogram. Deze test beoordeelt:
– Spermaconcentratie
– Beweeglijkheid
– Morfologie
– Volume, pH, viscositeit en andere belangrijke parameters
In sommige gevallen vragen we ook hormonale analyses aan, een echografie van de testikels of een DNA-fragmentatietest van het sperma, vooral wanneer er sprake is van miskramen of blijvende slechte spermakwaliteit.
Een belangrijk gegeven: meer dan 33% van de gevallen van onvruchtbaarheid bij koppels heeft een mannelijke oorzaak. Het onderzoek van de man is dus net zo belangrijk als dat van de vrouw (nog eens 33% wordt toegeschreven aan gemengde of onbekende oorzaken).
FAQS OVER ONVRUCHTBAARHEID
HOE BEÏNVLOEDT CHEMOTHERAPIE DE VRUCHTBAARHEID VAN MANNEN?
Chemotherapie en radiotherapie kunnen de vruchtbaarheid van mannen aanzienlijk beïnvloeden, omdat ze cellen aanvallen die zich snel delen – zoals de cellen die sperma produceren.
Hierdoor kunnen zowel de spermacellen als de stamcellen waaruit ze ontstaan (spermatogoniën) beschadigd raken, wat kan leiden tot tijdelijke of permanente onvruchtbaarheid.
Als bestraling gericht is op de hersenen (hypothalamus en hypofyse), kan ook de hormonale aansturing van de spermaproductie en het testosterongehalte worden verstoord.
HOE BEÏNVLOEDT CHEMOTHERAPIE DE VRUCHTBAARHEID VAN VROUWEN?
Bij vrouwen kan chemo- en radiotherapie de eicelreserve aantasten, vooral wanneer de bestraling wordt toegepast in het bekkengebied. Dit verhoogt het risico op voortijdig ovarieel falen of een vervroegde menopauze.
Leeftijd speelt hierbij een cruciale rol: jongere vrouwen hebben meer kans om hun vruchtbaarheid te behouden. Als daarnaast de baarmoeder is aangetast, kan dat de innesteling van het embryo bemoeilijken en leiden tot miskramen of vroeggeboorte.
Deze behandelingen kunnen ook de hormonale balans verstoren, met veranderingen in de menstruatiecyclus tot gevolg.
Onvruchtbaarheid: WAT ALS IK NIET ZWANGER WORD BINNEN 12 MAANDEN?
Als je na een jaar van regelmatige, onbeschermde geslachtsgemeenschap nog niet zwanger bent, is het raadzaam om een fertiliteitsspecialist te raadplegen.
Bij vrouwen ouder dan 35 jaar adviseren we om dit al te doen na zes maanden zonder resultaat.
Als je je herkent in een van deze situaties of als je al lange tijd probeert zwanger te worden, nodig ik je uit om de eerste stap te zetten.
Bij Vida Fertility luisteren we naar je, begeleiden we je en helpen we je met het beste medische én menselijke team.
Vraag nu je eerste consult aan bij Vida Fertility en ontdek wat voor jou de beste weg is naar een zwangerschap. We kijken ernaar uit om je te verwelkomen.
Gerelateerde artikelen over onvruchtbaarheid en steriliteit
ℹ️ De informatie die op Vida Fertility wordt gepubliceerd, wordt gecontroleerd door ons medisch team en onze fertiliteitsspecialisten volgens actuele wetenschappelijke inzichten en evidence-based geneeskunde. Ons team is lid van wetenschappelijke verenigingen zoals de SEF, ESHRE en SEGO.
